Thống đốc tuyên chiến với lợi ích nhóm ngân hàng

Ông Nguyễn Văn Bình cho rằng có những ngân hàng chỉ do một, hai cổ đông hoặc một nhóm cổ đông chi phối, dư nợ ngân hàng có đến 70 - 90% phục vụ cho nhóm cổ đông đó.

Trong chương trình "Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời" phát sóng ngày 7/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình đã trao đổi về vấn đề lợi ích nhóm và xung quanh những tin đồn về một số lãnh đạo nhà băng trong thời gian qua.

Là người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước, ông Nguyễn Văn Bình thừa nhận, hệ thống văn bản để quản lý hệ thống ngân hàng không theo kịp tốc độ, trình độ phát triển của các ngân hàng cổ phần dẫn đến gây nhiều lỗ hổng. Ông Bình nhấn mạnh: "Hoạt động thanh tra giám sát không phát huy hiệu quả. Từ chỗ hệ thống phát triển nhanh, nóng, công tác chưa hiệu quả nên có nhiều hệ lụy đặt ra trong ngày hôm nay".

Thống đốc cho rằng lợi ích nhóm có thể thao túng ngân hàng và ảnh hưởng đến cả hệ thống. Ảnh: Hoàng Hà.

Cổ phiếu ngân hàng mất điểm

Nhiều cổ phiếu ngân hàng đi xuống trong phiên sáng 1/10 sau tin Moody's hạ xếp hạng tín nhiệm 8 nhà băng cuối tuần qua.

Đợt 1, thị trường xác định giá mở cửa cho Vn-Index tại mức 391,74 điểm, giảm 0,83 điểm (giảm 0,21%). Tổng khối lượng giao dịch đạt 0,96 triệu đơn vị, trị giá 16,47 tỷ đồng.

Bước sang phiên khớp lệnh liên tục, chỉ số Vn-Index vẫn đứng trên mức 390 điểm, tuy nhiên nhanh chóng xuất hiện xu hướng giảm. Trong rổ VN30, hầu hết cổ phiếu nhóm ngành ngân hàng đều giảm điểm, chỉ có MBB đi ngang. Tuy nhiên, về cuối phiên, tình hình có thay đổi, khi cổ phiếu MBB cũng không duy trì được giá, giảm nhẹ 100 đồng, còn EIB lại đứng giá.

VN-Index mất 4,22 điểm, còn 388,35 điểm trong phiên giao dịch sáng 1/10

Moody's hạ bậc tín nhiệm Việt Nam

Xếp hạng đối với trái phiếu do Chính phủ phát hành bị Moody’s hạ một bậc, từ B1 xuống B2 do lo ngại về khả năng tăng trưởng kinh tế trong trung hạn cũng như những rủi ro đối với hệ thống ngân hàng.

Cùng với trái phiếu Chính phủ, trần xếp hạng tiền gửi ngoại tệ của Việt Nam cũng bị Moody’s hạ một bậc từ B2 xuống B3. Các mức đánh giá đối với trái phiếu dài hạn bằng ngoại tệ và trần xếp hạng đối với trái phiếu, tiền gửi bằng đồng Việt Nam vẫn lần lượt được giữ ở B1 và Ba2.

Giá USD ngân hàng chạm 20.900 đồng

Tỷ giá đôla sáng nay tăng 20-30 đồng so với hôm qua, nhưng các chuyên gia cho rằng đó chỉ là con sóng nhỏ, vẫn nằm trong giới hạn trần cho phép và không có gì đáng ngại.

Mặc dù tỷ giá bình quân liên ngân hàng hiện vẫn neo ở 20.828 đồng suốt mấy tháng qua, nhưng hầu hết ngân hàng thương mại đã có sự điều chỉnh giá trong sáng nay.

Theo đó, tỷ giá USD của các ngân hàng mở cửa ngày 27/9 đã điều chỉnh tăng 20-30 đồng chiều thu gom, còn bán ra cũng tăng nhẹ 5 -10 đồng so với hôm qua. Hiện Vietcombank, BIDV cùng niêm yết tỷ giá tại 20.860 – 20.900 đồng. Giá USD của Eximbank 20.855-20.900 đồng. ACB công bố giá bán ra bằng với các ngân hàng khác nhưng thu gom rẻ hơn 15-20 đồng quanh 20.840 đồng một đôla.

Giá USD tăng vài chục đồng trong sáng nay.

Tiếng than doanh nghiệp chưa dứt

Mở đầu câu chuyện của mấy doanh nhân rảnh việc lúc này vẫn là những cái lắc đầu ngao ngán, không làm thì khó duy trì cơ nghiệp và chẳng có tiền trả lương nhân viên, nhưng làm thì cứ bỏ ra đồng nào là mất tiêu đồng đó.

Ngân hàng tuyên bố giảm lãi suất liên tiếp trong 3 tháng qua, về mức thấp nhất, nhưng vốn giá rẻ chỉ đến với số ít doanh nghiệp thực sự khỏe mạnh. Khát vốn nhất lúc này là những doanh nghiệp đang tồn kho lớn, muốn vay đảo nợ cũ để yên tâm tìm thị trường, tìm khách hàng và giải phóng hàng; hoặc những đơn vị mắc kẹt với dự án dở dang. Tuy nhiên, đây không phải là đối tượng ưu tiên cấp tín dụng của ngân hàng lúc này. Những doanh nghiệp lâu nay sống bằng vốn tự có, đi làm dịch vụ cho doanh nghiệp lớn hơn, giờ cũng phải co cụm mong qua bão.

Vốn ngân hàng 'đọng ở ông lớn và công ty sân sau'

Tốc độ huy động tăng nhanh, tiền từ Ngân hàng Nhà nước bơm ra lớn nhưng doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận. Chuyên gia lo lắng nguồn vốn này có thể chỉ tập trung vào doanh nghiệp nhà nước và công ty sân sau.

Tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu do Ủy ban Kinh tế Quốc hội tổ chức ở Vũng Tàu trong 2 ngày 28 và 29/9, nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế Việt Nam gồm ông Trần Đình Thiên, Bùi Trinh, Phạm Sỹ An và Nguyễn Việt Phong cho biết, tổng dư nợ toàn hệ thống ngân hàng hiện tại vào khoảng 2,7 triệu tỷ đồng, nghĩa là nền kinh tế đang mắc nợ hệ thống ngân hàng 2,7 triệu tỷ đồng. Chỉ tính với lãi suất cho vay “lý tưởng” hiện nay là 15% một năm thì mỗi tháng nền kinh tế trả cho hệ thống ngân hàng món lãi suất 40.000 tỷ đồng, tương đương 2 tỷ USD.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, có 42% doanh nghiệp Việt Nam không cần vay vốn ngân hàng. Vậy chỉ còn 58% đơn vị cần vay, nhưng doanh nghiệp vừa và nhỏ đều cho rằng khó tiếp cận vốn.

'Nhiều ngân hàng có thể đang thiếu thanh khoản'

Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, việc lãi suất huy động có dấu hiệu vượt trần như vừa qua là chỉ báo cho thấy các ngân hàng có thể đang gặp khó khăn về thanh khoản.

> Đôla ngân hàng chạm 20.900 đồng

Trong báo cáo tình hình kinh tế Việt Nam 9 tháng đầu năm, thị trường tiền tệ ngân hàng được Ủy ban này đánh giá là "xuất hiện một số dấu hiệu cảnh báo cần được quan tâm sát sao".

Ủy ban giám sát tài chính quốc gia cho rằng, thị trường vàng có thể gây biến động đến tỷ giá. Ảnh: Hoàng Hà.

Theo báo cáo này, lãi suất huy động có dấu hiệu tăng vượt trần trong tháng 9 là chỉ báo cho thấy một số ngân hàng có thể gặp khó khăn về thanh khoản. Khối lượng giao dịch trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng gần đây đang có dấu hiệu chậm lại, cụ thể, trong tháng 9 giảm tới 60%. Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia đánh giá, điều này sẽ buộc Ngân hàng Nhà nước phải có chính sách linh hoạt hơn trong việc hỗ trợ thanh khoản cho những ngân hàng gặp khó khăn, dù chỉ là tạm thời.

Ngoài ra, báo cáo này cũng cho thấy, việc giá vàng biến động mạnh, một mặt do tác động của giá vàng thế giới tăng, mặt khác do hiệu ứng chính sách về vàng của Ngân hàng Nhà nước sẽ chấm dứt hoạt động huy động và cho vay vàng của các ngân hàng vào ngày 25/11. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thông tin về chính sách cụ thể sẽ xử lý với những vấn đề sau ngày 25/11 như thế nào.

Ủy ban nhìn nhận, nếu không được khắc phục sớm, thị trường vàng biến động tất yếu sẽ tác động đến thị trường ngoại hối và gây biến động đến tỷ giá. Trên cơ sở đó, Ủy ban kiến nghị cần thúc đẩy thị trường liên ngân hàng để Ngân hàng Trung ương đóng vai trò là "người cho vay cuối cùng", chỉ can thiệp khi thị trường không thể điều tiết được.

Ngoài các vấn đề về tiền tệ - ngân hàng, báo cáo của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cũng chỉ ra những khó khăn, thách thức trong 3 tháng cuối năm.

Lạm phát tháng 9 đã tăng vọt lên 2,2% so với tháng 8. Đây cũng là mức tăng cao nhất trong 16 tháng qua. Hơn nữa, việc CPI tăng vào tháng 9 ở mức cao như vậy được các chuyên gia nhìn nhận là "ngoài quy luật của những năm gần đây".

Theo tính toán của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, nếu loại trừ yếu tố thời vụ, CPI tháng 9 thăng 1,05% và CPI lõi sau khi điều chỉnh yếu tố thời vụ là 0,7%. Như vậy, CPI tháng 9 tăng cao theo đánh giá của Ủy ban này, không phải do tác động cảu chính sách vĩ mô song mức biến động mạnh này có thể gây tâm lý tiêu cực, ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng và giới kinh doanh.

Do đó, Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia kiến nghị cần tính toán và có những bước đi thận trọng trong việc điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ. Trước mắt, tạm thời chưa điều chỉnh thêm giá trong tháng 10 để củng cố tâm lý thị trường.

Thanh Thanh Lan